BEŞİNCİ BÖLÜM
Kirletici Vasfı Yüksek Tesisler İçin Özel Emisyon Sınırları
Madde 43- Hava kirliliği açısından Kirletici Vasfı Yüksek olan Tesislerin emisyonları bu bölümde verilen sınırları aşamaz.
Kirletici vasfı yüksek tesisler için aşağıda yer alan emisyon sınırları, Yönetmeliğin diğer kısımlarında verilen diğer emisyon sınırlarından daha öncelikli olarak uygulanır.
A) BİRİNCİ GRUP TESİSLER: Yakma Tesisleri
Tesislerde kullanılacak kazanlarda; buhar kazanı ve baca sistemi birbirleriyle uyumlu olmalıdır. Bu konuda ilgili TSE standartları uygulanmalıdır. Kazanların ısı tekniği ve ekonomisi açısından TSE'nin ilgili standartlarına uygun olmalıdır. Buhar kazanları işletme muayene ve bakımları TSE'nin ilgili standartlarına uygun olmalıdır. Kazanlarda ısı veriminde DIN'nin ilgili normlarına uygunluğu tesis sahibi tarafından belgelenecektir.
1) Katı yakıtlı yakma tesisleri:
1.1) Toz emisyonları;
1.1.1) Katı yakıtlı yakma tesislerinin baca gazlarındaki toz emisyonları aşağıdaki sınır değerleri aşmamalıdır. Baca gazında % 6 hacimsel oksijen esas alınır.
Yakıt ısıl gücü 500 kW olan tesislerde islilik derecesi Bacharach skalasına göre en çok 4 olmalıdır.
500 kW yakıt ısıl gücü 5 MW olan tesislerde toz emisyonu 200 mg/NmPPP3PPP ün,
5 MW yakıt ısıl gücü 50 MW olan tesislerde toz emisyonu 150 mg/NmPPP3PPP ün,
Yakıt ısıl gücü 50 MW olan tesislerde baca gazındaki toz emisyonu 100 mg/NmPPP3PPP' ün
altında olmalıdır.
Yakıt ısıl gücü 50 MW ın üzerinde olan ve kömür ve odun dışında başka katı yakıtlar kullanan tesislerin atık gazlarındaki toz halinde arsenik, kurşun, kadmiyum, krom, kobalt, nikel ve bunların bileşiklerinin her biri 0,5 mg/mPPP3PPP ü geçmemelidir.
Cıva ve Talyum bileşikleri için bu değer 0,05 mg/mPPP3PPP ü aşmamalıdır.
1.1.2) Paragraf (1.1.1) de öngörülen emisyon sınırlandırmaları kurum üfleyicilerin çalıştığı sürelerde de geçerlidir.
1.2) Karbon monoksit emisyonları;
Baca gazları karbon monoksit emisyonları 200 mg/NmPPP3PPP ü aşmayacaktır. Bu sınır değeri paragraf (1.1.1) de verilen baca gazındaki hacimsel oksijen miktarı ve anma yakıt ısıl gücündeki işletme şartları için geçerlidir.
1.3) Azotoksit (NOBBBxBBB) emisyonları;
Azot oksit emisyonları, baca gazı geri besleme veya ikincil hava ile yakma yoluyla alev sıcaklığının düşürülmesi ve benzeri teknik tedbirlerle düşürülmelidir.
Isıl kapasitesi 50 MW ve üzerinde olan tesislerde baca gazında % 6 hacimsel oksijen esas alınarak;
1.3.1) Katı yakıt kullanan yakma tesislerinde, azot monoksit ve azot dioksit emisyonları (Azot dioksit üzerinden) 800 mg/NmPPP3PPP ü, aşamaz.
1.3.2) Yakıt olarak toz halinde taş kömürü kullanılıyorsa ve taş kömürü ergimiş kül bırakarak yakılıyorsa bu değer 1800 mg/NmPPP3PPP olarak alınır. Toz taşkömürü yakan kuru küllü tesisler için sınır değer 1300 mg/NmPPP3PPP dür.
1.4) Halojen bileşikleri emisyonları;
Baca gazında % 6 hacimsel oksijen esas alınarak;
1.4.1) 50 MW ≤ yakma ısıl gücü ≤ 300 MW arasında olan tesislerde:
inorganik gaz halindeki klor bileşikleri: 200 mg/NmPPP3PPP ü,
inorganik gaz halindeki flor bileşikleri : 30 mg/NmPPP3PPP ü,
aşamaz.
1.4.2) Yakma ısıl gücü > 300 MW olan yakma tesislerinde;
inorganik gaz halindeki klor bileşikleri 100 mg/NmPPP3PPP ü (klorlu hidrojen üzerinden)
inorganik gaz halindeki flor bileşikleri 15 mg/NmPPP3PPP ü (hidrojen florür üzerinden)
aşamaz.
1.5) Kükürtdioksit emisyonu;
Katı yakıt yakan tesislerin baca gazlarından çıkan kükürt dioksit emisyonu önlenmelidir. Burada kükürt dioksit ve kükürt trioksit miktarları baca gazında kükürt dioksit üzerinden verilmiştir.
1.5.1) Katı yakıt kullanan tesislerden baca gazındaki SOBBB2BBB ve SOBBB3BBB emisyonu (eşdeğer SO2 olarak verilmiştir) %6 hacimsel oksijen esas alınarak aşağıdaki sınırların altında olanlar için ayrıca bir kükürt arıtma tesisi gerekmez.
Yakıt ısıl gücü 100 MW olan tesislerde baca gazında 2000 mg/NmPPP3PPP,
100 Yakıt ısıl gücü 300 MW olan tesislerde baca gazında 1300 mg/NmPPP3PPP,
Yakıt ısıl gücü 300 MW olan tesislerde baca gazında 1000 mg/NmPPP3PPP,
1.5.2) Eğer paragraf (1.5.1)'e verilen sınırlar aşılıyorsa kükürt dioksit emisyon derecesini yakıt ısıl gücü 300 MW'a kadar olan tesislerde %10'a, 300 MW üzerinde olan tesislerde ise %5 e kadar düşürecek, yanma öncesi, yanma esnasında veya yanma sonrasında tatbik edilebilecek bir kükürt tutma işlemi uygulanarak paragraf (1.5.1) deki sınırların altında kalınmaya çalışılır. Buna rağmen (1.5.1) deki sınır değerlerini gerçekleştirmeyen tesislerden yakıt ısıl gücü 300 MW kadar olanlar kükürt emisyon derecesini en fazla %10, gücü 300 MW dan büyük olanlar ise kükürt emisyon derecesini en fazla %5 de muhafaza edebilecek kükürt azaltımı tedbirleriyle çalıştırılabilir.
1.5.3) Belirli bir süre için bir tesis, tasarımında öngörülen kömür oranlı kömür bulamaz ise ve baca yüksekliği bu orandaki kükürt için uygun biçimde düzenlenmiş ise 2500 mg/NmPPP3PPP kükürt oksitleri emisyonuna izin verilebilir. Bu tipteki çalışma 6 (altı) ayı aşamaz.
1.5.4) Bir yakma tesisinin, kükürt oksitleri emisyonunu azaltan arıtma tesisinin devreden çıkması durumunda ilgililere bildirmek şartıyla birbirini takip eden 72 saat veya bir takvim yılı içinde 240 saati geçmeyen süre içinde çalıştırılmasına izin verilebilir.
2) Petrol Kokunun Yakma Tesislerinde Kullanılması:
Yakma tesislerinde enerji elde etmek için petrol koku kullanılması halinde; Petrol kokunun pülverize edildiği veya yüklendiği bölgede, baca gazında en az %6 hacimsel oksijen baz alındığında; yanma gazlarının 0,3 saniye kalma süresi içindeki bölgede fırın sıcaklığı en az 1000 PPP0PPPC olmalıdır. Yanma sonucu oluşan kükürtdioksit absorplanarak tutulmalıdır. Bu şartların sağlanamadığı fırınlar bir son yanma bölümüne sahip olmalı ve destek brülörü ile donatılmalıdır. Bu tür enerji üretim tesislerinin anma ısıl güçleri en az 5 MW olmalıdır.
Tesisten kaynaklanan emisyonlar için hacimsel oksijen oranı %6 alınarak hesaplanır.
2.1) Toz emisyonu;
Atık gaz içindeki toz emisyonu 20 mg/NmPPP3PPP olmalıdır.
2.2) İnorganik toz emisyonları;
İnorganik toz emisyonları aynı sınıftan çok sayıda bulunması halinde dahi toplamda aşağıda belirtilen atık gaz içindeki kütle konsantrasyonlarını ve kütle debilerini aşmamalıdır.
I inci sınıfa giren inorganik toz emisyonlarının kütlesel debisi 250 mg/saat ya da her birinin kütle konsantrasyonu 0,05 mg/mPPP3PPP,
II nci sınıfa giren inorganik toz emisyonlarının kütlesel debisi 2500 mg/saat ya da her birinin kütle konsantrasyonu 0,5 mg/mPPP3PPP,
III üncü sınıfa giren inorganik toz emisyonlarının kütlesel debisi 5000 mg/saat ya da her birinin kütle konsantrasyonu 1 mg/mPPP3PPP,
değerini aşmamalıdır.
2.3) Karbon monoksit emisyonu;
Atık gaz içindeki CO emisyonu 150 mg/NmPPP3PPP kütle konsantrasyonunu aşmamalıdır.
2.4) Azot oksit emisyonu;
Atık gaz içindeki NO ve NOBBB2BBB emisyonları için sınır değerler aşağıda NOBBB2BBB biçiminde gösterilen kütle konsantrasyonlarını aşmamalıdır.
5 MW Yakma ısıl gücü 10 MW olan tesislerde 500 mg/NmPPP3PPP değerini aşmamalıdır
Yakma ısıl gücü 10 MW olan tesislerde 400 mg/NmPPP3 PPPdeğerini aşmamalıdır.
2.5) Kükürt dioksit emisyonu;
Tesisten kaynaklanan SOBBB2BBB emisyonu 400 mg/NmPPP3PPP değerini aşmamalıdır.
2.6) Organik emisyonlar;
Atık gaz içindeki Organik bileşikler 39 uncu madde de belirtilen sınır değerlere uygun olmalıdır.
2.7) Sürekli ölçümler:
5 MW ve üzeri ısıl gücü olan tesisler; toz, CO, SOBBB2BBB, NOBBBXBBB emisyonları için sürekli yazıcılı ölçüm cihazı ile donatılmalıdır.
Sıcaklık sürekli ölçülmeli ve kayıt edilmelidir.
2.8) Madde 39'da belirtilen diğer esaslara uyulmalıdır.
3) Biyokütlenin Yakıt Olarak Kullanıldığı Tesisler :
Yakıt olarak kullanılacak biyokütle; tarım ve ormancılık kaynaklı bitkisel atıklar, gıda işleme sanayiinden kaynaklanan bitkisel atıklar, ham kağıt hamuru ve hamurdan kağıt üretiminden kaynaklanan bitkisel atıklar, atık şişe mantarları, ahşap koruyucuları tatbik edilmiş veya kaplama işlemine bağlı olarak tuzlu (halojenli) organik bileşikler ihtiva eden ve bu tür atıkları içeren özellikle inşaat ve yıkım atıklarından kaynaklanan ahşaplar hariç, ahşap atıklarıdır.
3.1) Yukarıda tanımı yapılan yakıtların (biyokütle) kullanımına ilişkin esaslar aşağıda belirlenmiştir.
3.1.1) Biyokütlenin (pirina , ayçiçeği kabuğu, pamuk çiğiti ve benzeri) yakıt olarak kullanıldığı ve anma ısıl gücü 500 kW'ın üzerinde olan zeytinyağı üretim tesisleri ve diğer yakma tesisleri (enerji üretim tesisleri, çimento ve kireç fabrikaları ve benzeri) sekonder hava beslemeli yakma sistemi özelliğine sahip olmalıdır. Tablo 43.1'de verilen baca gazı emisyon değerlerinin sağlanması zorundadır.
Tablo 43.1 Baca gazı emisyon değerleriPPP**PPPPPPP
| Kirletici parametreler | CO (mg/NmPPP3PPP) | NO (mg/NmPPP3PPP) | Sox (mg/NmPPP3PPP) | HCI (mg/NmPPP3PPP) | HF (mg/NmPPP3PPP) | PM (mg/NmPPP3PPP) | TOC (mg/NmPPP3PPP) |
| 500kW-15 MW | 460 | - | 200 | - | - | 375 | - |
| 15MW-50 MW | 460 | - | 200 | 200 | 30 | 375 | 30 |
| >50 MW | 460 | 400 | 200 | 200 | 30 | 280 | 30 |
Çimento ve kireç fabrikalarının uyması zorunlu emisyon sınır değerleri ve esaslar ilgili bölümde belirtildiğinden yukarıda belirtilen esaslar aranmayacaktır.
3.1.2) Baca gazında; %6 hacimsel oksijen ile 0 ºC ve 1 atm basınca tekabül eden normal şartlar ve kuru baz dikkate alınır.
3.1.3) Zeytinyağı üretim tesisleri başta olmak üzere, biyokütlenin (pirina, ayçiçeği kabuğu, pamuk çiğiti ve benzeri) yakıt olarak kullanılacağı tesislerde, uyulması zorunlu olan ve aşağıda sıralanan kriterlerin dikkate alınması gerekli görülmüştür. Bu kapsamda;
3.1.3.1) Yakıt olarak kullanılacak pirinanın içeriğindeki nem oranı max %15, yağ oranı (kuru bazda) max %1,5 ve kalorifik değeri (min) 3700 Kcal/kg, Sodyum (Na) 300 ppm, kül %4'ü geçemez. Pirinayı yakıt olarak kullanan işletmeler, kullanılan pirinanın özelliklerini analiz sertifikası ile belgelemek zorundadır. Gerekli hallerde Valilik yetkililerince analiz yapılabilir veya yaptırılabilir.
3.1.3.2) Yakıt beslemeli, sekonder hava beslemeli, yakma sistemi özelliğine sahip olan anma ısıl gücü 500 kW'ın altında olan tesislerde yakıt olarak kullanılabilir.
3.1.3.3) Yılda 120 günden uzun sürmeyen mevsimlik faaliyetlerini sürdüren zeytinyağı üretim tesislerinde (yağhanelerde) pirinanın yakıt olarak kullanımına izin verilmektedir. Bu işletmeler Tablo 43.1'de verilen emisyon sınır değerlerinden muaf olmakla birlikte, atık gazlarındaki islilik derecesi Bacharach skalasına göre en çok dört olmalıdır.
3.1.3.4) Çevreyi rahatsız edici koku ve yağmur etkisiyle sızıntı suyu oluşmasını önlemek için, yakıt olarak kullanılacak pirinanın kapalı alanlarda depolanması ve saklanması gerekmektedir.
4) Sıvı Yakıtlı Yakma Tesisleri :
4.1) Toz emisyonlar: Sıvı yakıtlı yakma tesislerinde aşağıdaki esaslara uyulacaktır;
4.1.1) Yakıt ısıl gücü 2 MW'a kadar olan tesislerden motorin yakanlarda islilik derecesi Bacharach skalasına göre 2, 4 nolu fuel oil (kalorifer yakıtı) ve biodizel yakanlarda 3'ü geçemez.
4.1.2) Yakıt ısıl gücü 2 MW'ın üzerinde olan tesislerin baca gazındaki toz emisyonları, soğurulan sülfürik asit çıkarıldıktan sonra ve hacimsel oksijen miktarı %3 esas alındığında aşağıdaki Diyagramda verilen sınır değerlerini aşamaz. Kalorifer yakıtı ve biodizel 4 nolu fuel-oil gibi değerlendirilir. Nafta kullanılması halinde motorin için verilen değer uygulanır.
4.1.3) Yakıt ısıl gücü, 50 MW ve üzerinde olan tesislerin kullandıkları yakıtlarda, nikel miktarı 1 kg yakıt başına 12 mg/kg'ı aşan fuel oillerde veya fuel oil dışındaki sıvı yakıtlarda arsenik, kurşun, kadmiyum, krom, kobalt, nikel ve bunların bileşikleri halindeki toz emisyonu (baca gazında %3 oksijen miktarı üzerinden) 2 mg/NmPPP3PPP ü aşamaz.
4.2) Karbonmonoksit emisyonu;
Hacimsel oksijen miktarının %3 esas alındığı baca gazındaki karbon monoksit emisyonu 150 mg/NmPPP3 PPPü aşamaz.
4.3) Azot oksitleri emisyonu;
Yakma ısıl gücü 50 MW ve üzerinde olan tesislerde, hacimsel oksijen miktarının %3 esas alındığı baca gazlarında NO ve NOBBB2BBB emisyonları (NOBBB2BBB cinsinden) 800 mg/NmPPP3PPP değerini aşmamaldır.
Azot oksit emisyonları, baca gazı geri besleme veya ikincil hava ile yakma yoluyla alev sıcaklığının düşürülmesi gibi teknik tedbirlerle düşürülmelidir.
4.4) Kükürt oksitleri emisyonu;
4.4.1) Sıvı yakıt kullanan tesislerden baca gazındaki SOBBB2BBB ve SOBBB3BBB emisyonu (eşdeğer SOBBB2BBB olarak verilmiştir.) aşağıdaki sınırların altında olanlar için ayrıca kükürt arıtma tesisi gerekmez.
4.4.1.1) Yakıt ısıl gücü 100 MW'a kadar olan tesislerde % 1 kükürt ihtiva eden TÜPRAŞ spektlerine uygun Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı'ndan ithal izni almış ithal fuel-oil kullanılması halinde; baca gazında %3 hacimsel oksijen esas alınarak SOBBB2BBB 1700 mg/NmPPP3PPP sınır değeri aşılamaz.
Ancak; Yakıt ısıl gücü 100 MW'a kadar olan tesislerde baca gazında %3 hacimsel oksijen esas alınarak %1,5 kükürt ihtiva eden fuel-oillerde 2400 mg/NmPPP3PPP sınır değeri aşılamaz. Bu değer petrol rafinerileri yatırımlarını tamamlayıp %1 kükürtlü sıvı yakıt üretilinceye kadar geçerlidir.
4.4.1.2) Yakıt ısıl gücü 100-300 MW arasında olan tesislerde baca gazında %3 hacimsel oksijen esas alınarak 1700 mg/NmPPP3PPP değerini aşamaz.
4.4.1.3) Yakıt ısıl gücü 300 MW vey üzerinde olan tesislerde baca gazında %3 hacimsel oksijen esas alınarak 800 mg/NmPPP3PPP değerini aşamaz.
4.4.2) Eğer paragraf (4.4.1) de verilen sınırlar aşılıyorsa kükürt emisyon derecesini yakıt ısıl gücü 300 MW'a kadar olan tesislerde %10' a, 300 MW ve üzerinde olan tesislerde ise %5 e kadar düşürecek bir kükürt arıtma tesisi kullanarak paragraf (4.4.1) daki sınırların altında kalınmaya çalışılır. Buna rağmen paragraf (4.4.1) deki sınır değerlerini gerçekleştiremeyen tesislerden yakıt ısıl gücü 300 MW a kadar olanlar kükürt emisyon derecesini en fazla %10, gücü 300 MW dan büyük olanlar ise kükürt emisyon derecesini en fazla %5 de muhafaza edebilecek arıtma tesisleriyle çalıştırılabilirler.
4.4.3) Eğer tesisin tasarımında öngörülen kükürt oranlı fuel oil bulunamamış ve baca yüksekliği uygun ise, en fazla altı ay gibi bir süre için, yetkililerin onayı ile, 3000 mg/NmPPP3 PPPe kadar kükürt oksitleri emisyonuna izin verilebilir.
4.4.4) Kükürt oksit emisyonunu yukarıdaki sınırlara kadar azaltmayı sağlayan arıtma tesisi devreden çıkarsa, tesis birbirini takip eden 72 saati veya bir takvim yılı içinde toplam 240 saati geçmek şartıyla çalıştırılabilir.
5) Gaz yakıtlı yakma tesisleri:
Tablo 43.2. Yakma ısıl gücü 100'MW ın altındaki tesisler için baca gazı emisyonlarının sınır değerleri PPP*
| Yakıtlar | Kükürtdioksit mg/mPPP3PPP | Karbonmonoksit mg/mPPP3PPP | Azot dioksit mg/mPPP3PPP | Toz mg/mPPP3PPP |
| Doğal Gaz, LPG, Rafineri gazı | 100 | 100 | 800 | 10 |
| Kok Fabrikası Gazı | 200 | 100 | | 100 |
| Biyogaz | 800 | 100 | | 100 |
*Baca gazlarındaki hacimsel oksijen miktarı %3 esas alınır.
Tablo 43.3. Yakma ısıl gücü 100'MW olan tesisler için baca gazı emisyonlarının sınır değerleri PPP*PPPPPPP PPP
| Yakıtlar | Kükürtdioksit mg/mPPP3PPP | Karbonmonoksit mg/mPPP3PPP | Azot dioksit mg/mPPP3PPP | Toz mg/mPPP3PPP | Aldehitler (Formaldehit olarak) |
| Doğal Gaz, LPG, Rafineri gazı | 60 | 100 | 500 | 10 | 20 |
| Kok Fabrikası Gazı | 60 | 100 | 500 | 10 | 20 |
| Biyogaz | 800 | 100 | 500 | 10 | 20 |
6) Çift yakıt yakan tesisler:
6.1) Çoklu-yakıtlı ateşleme ünitesi olan ve iki veya daha fazla yakıtı aynı anda kullanan tesisler için emisyon sınır değerleri aşağıda verilen şekilde belirlenecektir.
6.1.1) Öncelikle, her yakıt ve kirletici için, yakma tesislerinin, yakıt ısıl gücü değerlerine tekabül eden emisyon sınır değerlerini alarak,
6.1.2) İkinci olarak, yukarıdaki her emisyon sınır değerini, her bir yakıtın verdiği yakıt ısıl gücü değeri ile çarpıp, çarpım değerini tüm yakıtların verdiği yakıt ısıl gücü değerlerinin toplamına bölmek suretiyle, yakıt-ağırlıklı emisyon sınır değerlerini tespit ederek,
6.1.3) Üçüncü olarak, yakıt-ağırlıklı emisyon sınır değerlerinin toplanması ile,
bulunur.
6.2) Yakıt ısıl gücü 100 MW'a kadar olan çoklu yakıtlı ateşleme ünitesi olan tesislerde kullanılan yakıtlardan birinin sıvı yakıt olması durumunda kükürt dioksit emisyonu konsantrasyonu baca gazında %3 hacimsel oksijen esas alındığında 2400 mg/NmPPP3PPP değeri aşılmamalıdır. Bu değer petrol rafinerileri yatırımlarını tamamlayıp %1 kükürtlü sıvı yakıt üretilinceye kadar geçerlidir.
Yetkili merci, kükürt dioksit emisyonu için 41 inci maddenin (d) bendinin 3 üncü paragrafında belirtilen saatlik kütlesel debi aşılmasa dahi, yazıcılı cihazla sürekli ölçüm zorunluluğu getirebilir.
6.3) Çoklu-yakıtlı ateşleme ünitesi olan ve iki veya daha fazla yakıtı dönüşümlü olarak kullanan tesislerde, her bir yakıt için verilen değerlere tekabül eden emisyon sınır değerleri uygulanacaktır.
7) İçten yanmalı motorlar:
İçten yanmalı motorlar aşağıda belirtilen ateşleme prensiplerine ve kullandıkları yakıtlara göre aşağıda belirtildiği şekilde sınıflandırılacak ve belirtilen sınır değerlere uyacaklardır.
7.1) Gaz motorları;
Otto çevrimi, kıvılcım ateşlemeli olarak da adlandırılan gaz motorlarının emisyon sınırlamalarında baca gazında hacimsel oksijen miktarı % 5 alınacaktır.
7.1.1) Toz emisyonu;
Toz biçimindeki emisyonları 130 mg/NmPPP3PPP değerini aşamaz.
7.1.2) Karbon monoksit emisyonu;
Baca gazındaki karbon monoksit emisyonu 650 mg/NmPPP3PPP değerini aşamaz.
7.1.3) Azot oksit emisyonları (Azot dioksit cinsinden);
Baca gazındaki azot dioksit emisyonu 500 mg/NmPPP3PPP değerini aşamaz.
7.1.4- Kükürt dioksit emisyonu;
Baca gazındaki kükürt dioksit 60 mg/NmPPP3PPP değerini aşamaz.
Verim Kriteri: Yüksek birincil cevrim yanma verimliliğine sahip (motor şaftında güç başına yakıt tüketimini ifade eden ısıl verim yada motorun mekanik verimi) motorlar ile motor egzozundaki ısıdan tekrar mekanik veya elektrik üretimini sağlayan kombine çevrim ve yüksek toplam verime sahip kojeneresyon teknolojileri desteklenerek, aşağıda verilen formül neticesinde çıkan K katsayısı oranında sınır değerler artırılır.
Gaz Motor Veya Kombine Çevrim Mekanik Verim:
Mekanik (ısıl) veya kombine çevrim verimi %37 nin üzerindeki motorlar için
K= Motor mekanik verimi/37
Yeni Emisyon Sınır değeri= K*Mevcut emisyon sınır değeri
Kojenerasyon Verimi
Tesisin mekanik ve ısı geri kazanım toplam verimi % 63 ü geçen kojenerasyon uygulamaları için
K= Santral Kojenerasyon Verimi/63
Yeni Emisyon Sınır Değeri: K* Mevcut emisyon sınır değeri
7.2) Dizel motorlar
Dizel çevrimi, kendiliğinden sıkıştırmalı ateşlemeli olarak da adlandırılan dizel motorların emisyon sınırlamalarında baca gazında hacimsel oksijen miktarı % 15 alınır.
7.2.1) Toz emisyonu;
Toz biçimindeki emisyonları 75 mg/NmPPP3PPP değerini aşamaz. İslilik derecesi Bacharach Skalasına göre 2'yi aşamaz.
7.2.2) Karbon monoksit emisyonu;
Baca gazındaki karbon monoksit emisyonu 250 mg/NmPPP3PPP değerini aşamaz.
7.2.3) Azot oksit emisyonları (Azot dioksit cinsinden);
Baca gazındaki azot oksit emisyonları 1000 mg/NmPPP3PPP değerini aşamaz.
Tamamen acil durumlarda kullanılan, acil güç sistemleri (sürekli çalıştırılmayan, herhangi bir arıza durumunda veya elektrik kesintisinden dolayı işletmeye sokulan ve bu durumların ortadan kalkması ile işletmeden alınan ve senede asgari 500 saat'e kadar kullanılan) için NOx emisyon standartları uygulanmayacaktır. Bu tesislerin işletmecileri her yıl içindeki bu tür kullanımlara ilişkin bir raporu Yetkili mercilere sunmak zorundadır.
7.2.4) Kükürt oksit emisyonu (Kükürt dioksit cinsinden);
7.2.4.1) Yakıt ısıl gücü 100 MW'a kadar olan sıvı yakıt kullanan motorlarda kükürt oksit emisyonları 900mg/NmPPP3PPP değerini aşmayacaktır.
7.2.4.2) Yakıt ısıl gücü 100 MW ve üzerinde olan sıvı yakıtlar kullanan motorlarda kükürt oksit emisyonları 300 mg/NmPPP3PPP değerini aşmayacak şekilde düşük kükürtlü sıvı yakıt kullanacak, bu söz konusu değilse yeterli emisyon azaltma tedbirleri alınacaktır.
Verim Kriteri: Yüksek birincil çevrim yanma verimliliğine sahip (motor şaftında güç başına yakıt tüketimini ifade eden ısıl verim yada motorun mekanik verimi) motorlar ile motor egzozundaki ısıdan tekrar mekanik veya elektrik üretimini sağlayan kombine çevrim ve yüksek toplam verime sahip kojeneresyon teknolojileri desteklenerek, aşağıda verilen formül neticesinde çıkan K katsayısı oranında sınır değerleri artırılacaktır.
Gaz Motor Veya Kombine Çevrim Mekanik Verim:
Mekanik (ısıl) veya kombine çevrim verimi % 45 in üzerindeki motorlar için
K= Motor mekanik verimi/45
Yeni Emisyon Sınır değeri= K*Mevcut emisyon sınır değeri
Kojenerasyon Verimi
Tesisin mekanik ve ısı geri kazanım toplam verimi % 63 ü geçen kojenerasyon uygulamaları için
K= Santral Kojenerasyon Verimi/63
Yeni Emisyon Sınır Değeri: K* Mevcut emisyon sınır değeri
7.3) Çift yakıtlı motorlar;
Sıvı yakıtla dizel motorunda çalışırken dizel motor, pilot ateşlemeli olarak gaz yakıt yakarken karbon monoksit emisyonu dışında gaz motor emisyon değerleri için getirilen sınır değerler sağlanır.
7.3.1) Karbon monoksit emisyonu:
Çift yakıtlı motorlarda doğal gaz çalışma motorunda, egzoz gazında % 5 OBBB2BBB baz alınarak atık gazdaki karbon monoksit emisyonu 1500 mg/NmPPP3PPP değerini aşamaz.
Verim Kriteri: Yüksek birincil çevrim yanma verimliliğine sahip (motor şaftında güç başına yakıt tüketimini ifade eden ısıl verim yada motorun mekanik verimi) motorlar ile motor egzozundaki ısıdan tekrar mekanik veya elektrik üretimini sağlayan kombine çevrim ve yüksek toplam verime sahip kojeneresyon teknolojileri desteklenerek, aşağıda verilen formül neticesinde çıkan K katsayısı oranında sınır değerleri artırılır.
Çift Yakıtlı Motor Veya Kombine Çevrim Mekanik Verim:
Mekanik (ısıl) veya kombine çevrim verimi % 40 ın üzerindeki motorlar için
K= Motor mekanik verimi/40
Yeni Emisyon Sınır değeri= K*Mevcut emisyon sınır değeri
Kojenerasyon Verimi
Tesisin mekanik ve ısı geri kazanım toplam verimi % 63 ü geçen kojenerasyon uygulamaları için
K= Santral Kojenerasyon Verimi/63
Yeni Emisyon Sınır Değeri: K* Mevcut emisyon sınır değeri
8) Gaz türbinleri:
Gaz türbinleri aşağıda belirtilen sınır değerlere uyacaklardır. Emisyon değerlerinde atık gazdaki hacimsel oksijen oranı %15 alınacaktır.
8.1) Partiküler madde;
Yakıt ısıl gücü 10 MW ve üzeri olan gaz türbinleri için sürekli işletme esnasında islilik derecesi Bacharach skalasına göre 3, çalışmaya başlama sırasında Bacharach skalasına göre 4 değerini aşamaz.
Yakıt ısıl gücü 10 MW'a kadar olan gaz türbinleri için islilik derecesi işletme şartlarında Bacharach skalasına göre 4 değerini aşamaz.
8.2) Karbon monoksit emisyonu;
Atık gazlardaki karbon monoksit emisyonları sürekli işletme sırasında 100 mg/NmPPP3PPP değerini aşamaz.
8.3) Azot oksitler (azot dioksit cinsinden);
Yakıt ısıl gücü 10 MW olanlarda 350 mg/NmPPP3PPP,
Yakıt ısıl gücü 10 MW olanlarda 300 mg/NmPPP3PPP,
değerini aşamaz.
Tablo 43.4. Yeni gaz türbinlerinde yakıt ısıl gücü > 50 MW olan tesislerde azot oksitler (azot dioksit cinsinden) emisyon sınır değerleri.
| Yakıtlar | mg/NmPPP3PPP |
| Doğal gaz Sıvı yakıtlar (1) Gaz yakıtlar (doğal gazın dışındakiler) | 75 120 120 |
Baca gazında % 15 hacimsel oksijen baz alınır.
(1) Emisyon sınır değeri yalnızca, hafif ve orta derecede distile edilmiş yakıt kullanan gaz
türbinlerine uygulanır.
Tamamen acil durumlarda kullanılan, acil güç sistemleri (sürekli çalıştırılmayan, herhangi bir arıza durumunda veya elektrik kesintisinden dolayı işletmeye sokulan ve bu durumların ortadan kalkması ile işletmeden alınan ve yılda asgari 500 saat' e kadar kullanılan) için NOBBBxBBB emisyon standartları uygulanmayacaktır. Bu tesislerin işletmecileri bir yıl içindeki bu tür kullanımlara ilişkin bir raporu yetkili mercilere sunmak zorundadır.
8.4) Kükürt oksit emisyonu (Kükürt dioksit cinsinden);
Atık gazlardaki kükürt dioksit emisyonu 60 mg/NmPPP3PPP değerini aşamaz.
Sıvı yakıt kullanılması halinde, kükürt oksit emisyonları 300 mg/NmPPP3PPP değerini aşmayacak şekilde düşük kükürtlü sıvı yakıt kullanılacak, bu söz konusu değilse yeterli emisyon azaltma tedbirleri alınacaktır.
Verim Kriteri: Yüksek birincil çevrim yanma verimliliğine sahip (motor şaftında güç başına yakıt tüketimini ifade eden ısıl verim yada motorun mekanik verimi) motorlar ile motor egzozundaki ısıdan tekrar mekanik veya elektrik üretimini sağlayan kombine çevrim ve yüksek toplam verime sahip kojeneresyon teknolojileri desteklenerek, aşağıda verilen formül neticesinde çıkan K katsayısı oranında sınır değerleri artırılacaktır.
Gaz Türbini Veya Kombine Çevrim Mekanik Verim:
Mekanik (ısıl) veya kombine çevrim verimi % 35 in üzerindeki motorlar için
K= Türbin mekanik verimi/35
Yeni Emisyon Sınır Değeri= K*Mevcut emisyon sınır değeri
Kojenerasyon Verimi
Tesisin mekanik ve ısı geri kazanım toplam verimi % 75 ü geçen kojenerasyon uygulamaları için
K= Santral Kojenerasyon Verimi/75
Yeni Emisyon Sınır Değeri: K* Mevcut emisyon sınır değeri
Kombine kapalı devre sistemleri toplam verim % 55 i geçen uygulamalar için
K= Kombine Çevrim Verimi/55
Yeni Emisyon Sınır Değeri: K* Mevcut emisyon sınır değeri
B) İKINCI GRUP TESISLER: Atıkların Ortadan Kaldırıldığı Tesisler
1) Hurda Parçalama Tesisleri:
1.1) Döner tip hurda parçalama tesislerinin baca gazından atılan toz emisyon 150 mg/NmPPP3PPP sınır değerini aşamaz.
1.2) Madde 39'da belirtilen ilgili hükümlere uyulmalıdır.
2) Atık geri kazanım ve nihai bertaraf tesisleri:
2.1) Tehlikeli atıkların yakılarak bertaraf edildiği nihai bertaraf tesislerinde, 29/08/1995 tarihli ve 22387 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'nde ve bu Yönetmelikte belirtilen hüküm ve sınır değerleri,
2.2) Katı atıkların yakılarak bertaraf edildiği ve geri kazanıldığı tesislerde, 14/03/1991 tarihli ve 20814 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmış Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'nde ve bu Yönetmelikte belirtilen hüküm ve sınır değerleri,
2.3) Atık geri kazanım tesisleri; 29/08/1995 tarihli ve 22387 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'nde belirtilen veya 21/01/2004 tarihli ve 25353 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği'nde belirtilen ve bu Yönetmelikte belirtilen hüküm ve sınır değerleri,
sağlayarak Lisans İzni de almak zorundadır.
C) ÜÇÜNCÜ GRUP TESİSLER :Toprak Ürünleri Tesisleri.
1) Taş çıkarma, Kırma ve Sınıflandırma Tesisleri:
Taş çıkarma, kırma ve sınıflandırma tesislerinde Madde-39'da verilen esaslar dikkate alınmalı, teknolojik uygulamalarda ilgili Türk Standartlarına, toz emisyonun azaltılmasıyla ilgili olarak da yetkili mercilerce yayınlanan esaslara ve duyulara uyulmalıdır.
2) Şist, Kil ve Benzeri Maddelerin Patlatıldığı ve Öğütüldüğü Tesisler:
2.1) Şist, kil ve benzeri maddelerin patlatıldığı ve öğütüldüğü tesislerde aşağıdaki esaslara uyulmalıdır.
2.1.1) Ön kurutma ve patlatmada oluşan atık gazlardaki toz emisyon % 3 COBBB2BBB esas alındığında 200 mg/NmPPP3PPP sınır değerini aşmamalıdır.
2.1.2) Yardımcı organik patlatma maddelerinin eklendiği tesislerde, bu katkı maddeleri baca gazındaki yanıcı organik maddelerin karbon oranını 20 mg/NmPPP3PPP sınır değeri üzerine çıkarılmamalıdır.
2.1.3) Organik yardımcı maddelerin kullanılması durumunda kurutucuların atık gazları değerlendirilmeye çalışmalı veya son yakıcıya gönderilmelidir.
2.2) Madde 39'un (f) bendindeki hükümler taş ocaklarından ön kırıcılara giden yollara uygulanmaz.
2.3) Yukarıda belirtilen hususlar dışında Madde-39 da verilen ilgili esaslara uyulmalıdır.
2.4) Kil patlatma tesislerinden büyük boyutlarda kükürt dioksit ve flor bileşikleri emisyonları ile organik bileşiklerden oluşan emisyonlar meydana gelebilir.
3) Boksit, Dolomit, Feldspat, Alçı, Kizelgur, Manyezit, Mineral Boyalar, Midye Kabukları, Pegmatif Kumu, Kuvars, Şamot, Curuf, Sabun Taşı, Talk, Tras ve Benzeri Maddelerin öğütüldüğü tesisler.
3.1) Bu uygulamalarda taş ocağı ile ön kırma tesisleri arasındaki yollara Madde-39'un (f) bendindeki esaslar uygulanmaz.
3.2) Madde-39 da verilen ilgili esaslara uyulmalıdır.
4) Dolomit, Manyezit ve Kömür Yakma Tesisleri:
4.1) Dolomit, manyezit ve kömür yakma tesislerinde, fırın baca gazında toz emisyonu 200 mg/NmPPP3PPP değerini aşmamalıdır. Taş ocağı ile ön kırma tesisi arasındaki yollara 39 uncu maddenin (f) bendinde verilen esaslar uygulanmaz. Madde-39'da verilen diğer esaslara uyulmalıdır.
4.2) Fırın ve Öğütme tesisleri bacalarındaki toz emisyonları ölçülmesi için teknik yönden uygunsa yazıcılı bir ölçü cihazı konulmalıdır. Bu tesisler toz emisyonlarının yanı sıra kok gazı ile karbonmonoksit emisyonunun da meydana gelebileceği dikkate alınmalıdır.
4.3) Dolomit, Manyezit ve Kömür Yakma Tesislerinde petrolkoku kullanılması halinde aşağıdaki esaslar geçerlidir:
4.3.1) Dolomit ve Manyezit fabrikaları mevcut en iyi tekniklerin kullanıldığı fırınlara sahip olmalı,
4.3.2) Hacimsel oksijen miktarı % 7 alındığında atık gazdaki kükürt dioksit emisyon konsantrasyonu 400 mg/NmPPP3 PPPdeğerini aşmamalı,
4.3.3) Atık gaz is oranı Bacharach skalasına göre 2 yi geçmemeli,
4.3.4) Petrol kokunun pülverize edildiği veya yüklendiği bölgede, baca gazında petrol kokunun yanması sonucu oluşan yanmış gaz yanma bölgesinde 900PPP0PPPC en az 0,3 saniye kalmalı,
4.3.5) Bu tesislerde yukarıda belirtilen sıcaklık seviyesinin sürekli sağlandığının tespiti için sıcaklık yazıcılı cihazla sürekli kaydedilerek kontrol edilmeli, (Söz konusu kayıt işlemi yukarıda belirtilen sıcaklık değerinin sağlandığını gösterecek şekilde iki noktada, destek brülörü ile donatılan sistemlerde aynı zamanda fırına petrol koku yüklenen kesitte, birden fazla fırın baca gazının toplanarak tek bir bacadan verilen sistemlerde ayrıca baca gazı debisi de ölçülmelidir. Yakıt ve hammadde yüklemesinin bilgisayar kontrolunda yapılması durumunda zamana göre sıcaklık değişimlerinin bilgisayar ortamında kaydedilerek kontrol edilebildiği tesislerde ayrıca sabit yazıcılı cihaz takılması istenmeyebilir).
4.3.6) Hacimsel oksijen miktarı % 11 alındığında atık gazdaki yanıcı organik maddelerin içerisindeki karbon emisyonu 50 mg/ NmPPP3PPP değerini aşmamalı,
4.3.7) Fırın baca gazındaki toz emisyonu 3 kg/saat'in altında 200 mg/NmPPP3PPP, 3 kg/saat'in üzerinde ise 75 mg/NmPPP3PPP değerini aşmamalı,
4.3.8) Petrol kokunun toprakla karışmaması ve tozumaması için gerekli tedbirler alınmalı,
4.3.9) Tesis içi yol ve kırma eleme üniteleri için Yönetmelikte belirtilen hususlar sağlanmalıdır.
5) Kireç Fabrikaları:
5.1) Kireç fabrikalarında, katı, sıvı ve gaz yakıt kullanılması halinde fırın baca gazında toz emisyonu 200 mg/NmPPP3PPP değerini aşmamalıdır. Taş ocağı ile ön kırma tesisi arasındaki yollara 39 uncu maddenin (f) bendindeki verilen esaslar uygulanmaz. Madde-39'da verilen diğer esaslara uyulmalıdır.
5.2) Fırın ve Öğütme tesisleri bacalarındaki toz emisyonları ölçülmesi için teknik yönden uygunsa yazıcılı bir ölçü cihazı konulmalıdır. Bu tesisler toz emisyonlarının yanı sıra kok gazı ile karbonmonoksit emisyonunun da meydana gelebileceği dikkate alınmalıdır.
5.3) Kireç fabrikalarında petrolkoku kullanılması halinde aşağıdaki esaslar geçerlidir:
5.3.1) Kireç fabrikası mevcut en iyi tekniklerin kullanıldığı fırınlara sahip olmalı,
5.3.2) Hacimsel oksijen miktarı % 7 alındığında atık gazdaki kükürt dioksit emisyon konsantrasyonu 400 mg/NmPPP3 PPPdeğerini aşmamalı,
5.3.3) Atık gaz is oranı Bacharach skalasına göre 2'i geçmemeli,
5.3.4) Petrol kokunun pülverize edildiği veya yüklendiği bölgede, baca gazında petrol kokunun veya atık yağın yanması sonucu oluşan yanmış gaz yanma bölgesinde 900PPP0PPPC en az 0,3 saniye kalmalı,
5.3.5) Bu tesislerde yukarıda belirtilen sıcaklık seviyesinin sürekli sağlandığının tespiti için sıcaklık yazıcılı cihazla sürekli kaydedilerek kontrol edilmeli, (Söz konusu kayıt işlemi yukarıda belirtilen sıcaklık değerinin sağlandığını gösterecek şekilde iki noktada, destek brülörü ile donatılan sistemlerde aynı zamanda fırına petrol koku yüklenen kesitte, birden fazla fırın baca gazının toplanarak tek bir bacadan verilen sistemlerde ayrıca baca gazı debisi de ölçülmelidir. Yakıt ve kireç yüklemesinin bilgisayar kontrolunda yapılması durumunda zamana göre sıcaklık değişimlerinin bilgisayar ortamında kaydedilerek kontrol edilebildiği tesislerde ayrıca sabit yazıcılı cihaz takılması istenmeyebilir).
5.3.6) Hacimsel oksijen miktarı % 11 alındığında atık gazdaki yanıcı organik maddelerin içerisindeki karbon emisyonu 50 mg/NmPPP3PPP değerini aşmamalı,
5.3.7) Fırın baca gazındaki toz emisyonu 3 kg/saat'in altında 200 mg/NmPPP3PPP, 3 kg/saat'in üzerinde ise 75 mg/NmPPP3PPP değerini aşmamalı,
5.3.8) Petrol kokunun toprakla karışmaması ve tozumaması için gerekli tedbirler alınmalı,
5.3.9) Tesis içi yol ve kırma eleme üniteleri için Yönetmelikte belirtilen hususlar sağlanmalı, atık toz kireç açıkta depolanmamalı ve uygun bir şekilde değerlendirilmeli,
5.3.10) Petrol koku kullanımına izin verilen/verilecek kireç fabrikalarında Tablo 43.5'de verilen birim kalori miktarları sağlanmalı.
Tablo 43.5. Birim kalori miktarları
| Yakıt kullanım yöntemi | Aktif CaO yüzdesine göre birim ürün için harcanan kalori (Kcal/kg) | |||
| | 70-80 | 80-85 | 85-90 | = 90 |
| Pülverize | 850 | 900 | 950 | 1000 |
| Diğer | 900 | 1000 | 1100 | 1200 |
Birim kalori: Kcal/kg sönmemiş kireç
5.4) Atıkların kireç fabrikalarında yakılması için esaslar: (Tehlikeli atıklar hariç)
5.4.1) Atık yağın yanması sonucu oluşan yanmış gaz yanma bölgesinde 900PPP0PPPC en az 0,3 saniye kalmak zorundadır.
5.4.2) Madde-39 da verilen diğer esaslara uyulmalıdır.
5.4.3) Emisyon izni almış olan kireç fabrikalarında Ek Yakıt olarak atıkların yakılması veya kullanılması halinde 21/01/2004 tarihli ve 25353 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında Bakanlığımız tarafından Lisans İzni verilen kireç fabrikaları için, bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesi çerçevesinde değerlendirme yapılır.
6) Alçı Kavurma Tesisleri:
6.1) Alçı kavurma tesislerinde kavurma sırasında meydana gelen atık gazdaki toz emisyonu 200 mg/NmPPP3PPP sınır değeri aşmamalıdır.
6.2) Toz tutucuların kullanıldığı tesislerde atık gazdaki toz emisyonu 100 mg/NmPPP3PPP ü geçmemelidir.
6.3) Madde-39'un (f) bendindeki belirtilen sınırlamalar bu tesislerde taş ocağı ile ön kırma tesisi arasındaki yollarda geçerli değildir.
6.4) Madde-39 da verilen diğer esaslara uyulmalıdır.
7) Çimento Üreten Tesisler:
7.1) Çimento üreten tesislerde aşağıda belirtilen esaslara uyulacaktır.
(Emisyon sınır değerleri döner fırın baca gazında % 10 hacimsel oksijen esas alınarak verilmiştir).
7.1.1) Atık gazlardaki toz emisyonları:
Üretim metodu gereği elektrikli toz filtreleri ile donatılmamış olan mevcut tesislerde 75 mg/NmPPP3PPP,
Üretim metodu gereği elektrikli toz filtre