MARKA TESCİL KRİTERLERİ

TPE Markalar Dairesi Başkanlığı marka incelemesinde kararlarda birlikteliği sağlamak amacıyla çeşitli aralıklarla güncelleştirilen karar kriterlerini kullanmaktadır. Başvurularda ve itiraz aşamalarında özellikle sorunlar yaşanmasına yol açan kimi konulardaki Markalar Dairesi Başkanlığı karar kriterlerinin sınırlandırılmış içeriğine aşağıda yer verilmektedir.

Değerlendirme kriterleri temel düzenlemeleri içermektedir; bu çerçevede söz konusu ilkelerin her başvuru için uygulanacak standart kurallar olduğunu söylemek doğru olmayacaktır. Her başvuru dosyasının kendisine ilişkin birtakım farklılıklar içerdiği göz önüne alınarak; değerlendirme kriterlerinin sadece temel noktaları vurguladığının altını çizmek yerinde olacaktır.

Kanun Hükmünde Kararnamenin 7nci maddesinde yer alan ret gerekçeleri arasında bir öncelik sıralaması bulunmamaktadır. Kanun koyucunun 7nci maddede sıraladığı gerekçelerin tamamı birbirinden bağımsızdır ve bu çerçevede ayırt edici nitelikten yoksunluk gerekçesiyle reddedilen bir markanın, diğer bentler çerçevesinde de reddedilmesi yerinde bir uygulamadır.

Sloganlar :

Ayırt edici niteliğinin bulunması şartı ile her türlü sözcük ve sözcük gruplarının marka olma niteliği mevcuttur.

Sloganlar, yedinci maddenin diğer hükümleri yönünden tescile engel bir durumun bulunmaması, sloganın üzerinde kullanılacağı mal veya hizmetler için tanımlayıcı nitelikte olmaması, kalite bildirmemesi veya sloganın esas unsurunun başka bir marka ile aynı ya da benzer olmaması hallerinde ayırt edici niteliktedir.

Bununla birlikte, özellikle anlamları dikkate alındığında sloganların da diğer ibareler gibi ayırt edici niteliği bulunmayabilir. Bu nedenle, sloganlar için diğer ibarelerden farklı bir değerlendirme yapılmayacaktır.

Günlük yaşama girmiş ve herkes tarafından her gün kullanılır durumda olan sloganlar veya bu nitelikteki terimler ayırt edici olarak değerlendirilmeyecektir.

Latin Karakterleri Dışındaki Karakterlerde Yapılmış Başvuruların Ayırt Ediciliği:

Bu tarz başvurular (Çin, Japon, Arap, Kiril alfabesi, vb. ile yapılan başvurular) ilke olarak ayırt edici ve yayınlanabilir niteliktedir. Başvuru dilekçesinde ibarelerin Latin harflerine harf çevirisinin yapılması zorunlu olduğundan, anlam araştırması yapabilme imkanı da uzmanlar açısından mevcuttur. Bu çerçevede, KHK'nın diğer bentleri açısından bir ret durumunun söz konusu olmaması halinde bu tip başvurular yayınlanacaktır.

Şekille birlikte yer alan aynı veya benzer ibareler:

Kelime + şekilden oluşan marka başvurularında, markanın ayırt edici unsuru açısından yapılan değerlendirmelerde öncelik markanın kelime unsuruna verilecektir.

"Şekil + Tam ticaret unvanının yazılması durumunda ise ticaret unvanının ayırt edici unsuru göz önüne alınarak benzerlik değerlendirilmesi yapılacaktır.

Şekil Benzerlikleri

Şekil benzerliklerinde (tek başına şekil veya başka bir unsurla birlikte şeklin markada yer alması durumu), mal/hizmet benzerliğinin de varolması durumunda 7/1-(b) çerçevesinde ret prosedürü uygulanacaktır.

7/I (d) bendi değerlendirmesi
İlgili bent çerçevesinde yapılan değerlendirmelerde tescili talep edilen ibarenin (herkes tarafından kullanılan veya belirli bir meslek, sanat veya ticaret veya meslek grubuna mensup olanları ayırt etmeye yarayan işaret ve adlar) tescil edilebilir nitelikte olup olmadığı hususu ilişkili olduğu sektör göz önünde bulundurularak değerlendirilecektir. İbare ile tescili talep edilen mal ve hizmetler ilişkili ve söz konusu işaret ve adlandırma ilgili sektörde herkes tarafından kullanılıyor ise başvuru 7/I (d ) bendi kapsamında reddedilecektir.

Bununla birlikte, tescili talep edilen bir meslek adının veya herkes tarafından kullanılan bir işaret veya adlandırmanın tescili talep edilen mal veya hizmetlerle herhangi bir ilgisinin bulunmaması halinde bu tür bir başvuru ilgili bent gereğince reddedilmeyecektir.

Meslek adları ve unvanların değerlendirilmesinde kamu düzeni unsuru dikkate alınarak meslek onurunu zedeleyici nitelikteki başvurular (mal ve hizmetler dikkate alınarak) reddedilecektir.

7/I (f) bendi değerlendirmesi

Marka üzerinde herhangi bir mal/hizmet isminin yer alması durumunda, listede 7/1-(f) çerçevesinde herhangi bir kısıtlama yapılmayacaktır.

7/f çerçevesinde malın niteliğinden kaynaklanan ret, aşağıda belirtilen durumlar ve benzerleri çerçevesinde uygulanacaktır:

- Niteliği itibarıyla tehlikeli ve sakıncalı ürünler açısından;

- Coğrafi kaynak bakımından yanıltıcı olabilecek markalarda;

- Ürünün ambalajı ile yapılan marka başvurularında ürünün ismine yer verilmesi halinde mal listesinde yer alan diğer mallar için;

İl Adları

Türkiye'deki il adları tek başlarına tescil edilmeyecek ve il isimleri 7/a bendi çerçevesinde reddedilecektir. (Aydın, vb. gibi ayrı anlamları olan il isimleri bu uygulamanın dışında tutulacaktır.)

İl adlarının yanına üretilen malın ya da hizmetin adı ya da mal veya hizmetin sektörü geldiğinde de başvuru reddedilecektir. Ayrıca, il adının ticaret unvanıyla birlikte yer aldığı başvurular da reddedilecektir.

İl isimlerinin yanına ayırt ediciliği sağlayacak bir unsurun gelmesi halinde ise bu ibareler tescil edilebilir nitelikte görülecektir.

"ANKARA xxxxxxxxx ODASI", "İSTANBUL xxxxxxxxxxxx BİRLİĞİ", gibi başvurularda ise marka bütün olarak değerlendirilecektir.

İl adlarının ürünle özdeşleşmiş olduğu ya da belirli bir coğrafi kaynağa gönderme yaptığı durumlarda ise başvurular 7/c kapsamında da değerlendirilecek ve reddedilecektir.

Yabancı başkentler ve şehir adları

Yabancı başkentlerin, eyaletlerin, şehirlerin adları yalnızca meşhur, bilinir oldukları ve doğrudan çağrışıma neden olabilecekleri mallar/hizmetler için başvuruda bulunulması halinde reddedilecek, diğer her türlü başvuru için tescil edilecektir.

Ülke adları

Yabancı ülke isimleri, genel ilke olarak üçüncü kişiler adına marka olarak tescil edilmeyecektir.
Paris sözleşmesine üye ülke adları münhasıran yanında ayırt edici bir unsur bulunmaksızın marka başvurusu olarak geldiğinde 7/I (g) bendi kapsamında korunacaktır.

TÜRKİYE, TÜRK, TURKA, TURCA, TURC ibarelerine ilişkin değerlendirme

TÜRKİYE ibaresi esas unsur ve münhasıran marka olarak verilmeyecektir. Ancak marka örneği üzerinde, marka vasfı oluşturmayacak şekilde markanın yan unsuru olarak kullanılabilecektir.

Türk, Turco, Turca, Turka, Turkish ve Türk anlamına gelecek kelimeler tek başına marka olarak verilmeyecekler, yanına gelen ibareyle birlikte ayırt edici nitelik kazanacaklarsa reddedilmeyeceklerdir. Bu çerçevede, mal/hizmet listesi de göz önüne alınarak, ilave edilecek ibarenin marka olabilme özelliği çerçevesinde değerlendirme yapılacaktır.
EURO ibarelerine ilişkin değerlendirme

Bir üstteki paragrafla benzer değerlendirme yapılacaktır. Ancak, tek başına "euro" ibaresi koruma altında olduğu için 7/1-(g) doğrultusunda da reddedilecektir. Diğer taraftan, "euro" kelimesinin yanına gelen diğer ibarenin ilgili mal/hizmet sınıfları için marka olma özelliği varsa başvuru yayınlanacaktır. Bu çerçevede, mal/hizmet listesi de göz önüne alınarak, ilave edilecek ibarenin marka olabilme özelliği çerçevesinde değerlendirme yapılacaktır.

Türk Bayrağını içeren başvurulara ilişkin değerlendirme

Türk Bayrağını esas veya yan unsur olarak içeren hiçbir marka tescil edilmeyecektir ve başvurular 7/1-(g) çerçevesinde reddedilecektir. Kanunen bayrağı kullanma yetkisine sahip olan kuruluşların yaptığı başvurular ise yayınlanabilir.

Türkiye haritasını içeren başvurulara ilişkin değerlendirme

Türkiye Haritasını münhasıran veya esas unsur olarak içeren başvurular reddedilecektir. Ancak, haritayı yan-yardımcı unsur olarak içeren başvurular yayınlanabilir.

İnternet alan adları

İnternet üst seviye alan adlarını ön ek ve/veya son ek olarak içeren marka başvurularında "www." ve ".com" gibi ön ek ve son ekler yokmuş gibi değerlendirme yapılacaktır. Diğer bir deyişle, bu tür ön ek ve son ekler olmadan ayırt edici niteliği bulunmayan bir markaya bu tür ön ek ve son eklerin eklenmesi ayırt edicilik katmamaktadır. Bu tür başvuruların ön ek ve son ekler yokmuş gibi değerlendirilmesi gerekmektedir.

 
MARKALARIN TANINMIŞLIK DÜZEYLERİ İLE İLGİLİ ESASLAR VE UYGULAMASI

MARKA MARKALARIN TANINMIŞLIK DÜZEYLERİ İLE İLGİLİ ESASLAR VE UYGULAMASI L MARKALARIN TANINMIŞLIK DÜZEYLERİ İLE İLGİLİ ESASLAR VE UYGULAMASI ARIN TANINMIŞLIK DÜZEYLERİ İLE İLGİLİ ESASLAR VE UYGULAMASI
Türk Patent Enstitüsü Markalar Dairesi Başkanlığı, 19.11.2003 tarih ve 25294 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5000 sayılı Türk Patent Enstitüsü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun madde 13 (d) bendi uyarınca "İlgili mevzuat hükümlerine göre, markaların tanınmışlık düzeyleri ile ilgili esasların belirlenmesi ve uygulamaya konulması işlemlerini yapmak" ile de görevlendirilmiştir. 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname madde 47 ve 48 uyarınca tüm Enstitü kararlarına karşı, bu karardan zarar gören kişiler, Enstitü nezdinde itiraz edebileceği gibi Markaların Tanınmışlığına ilişkin karar da itiraza açıktır.
Markalar Dairesi Başkanlığı, markanın halk tarafından tanınmışlık düzeyini, markanın herkes tarafından bilinirliğini, markanın, malın potansiyel ve fiili kullanıcılarının da ötesinde ulaşmış olduğu genel tanınmışlık düzeyini aşağıdaki kriterler çerçevesinde değerlendirir.

1. Markanın tescilinin ve kullanımının süresi (markanın tarihçesi hakkında ayrıntılı bilgi),

2. Markanın tescilinin ve kullanımının yayıldığı coğrafi alan ve kapsam. (Yurt içi ve yurt dışı tesciller nelerdir?)

3. Markanın üzerinde kullanıldığı mal ve/veya hizmetin piyasadaki yaygınlığı, pazar payı, yıllık satış miktarı nedir?

4. Markaya ilişkin promosyon çalışmalarının (özellikle de Türkiye'deki promosyon çalışmalarının) özellikleri nelerdir? (Promosyonun süresi, devamlılığı, yayıldığı coğrafi alan, kapsam, promosyona harcanan para, promosyonun niteliği (TV reklamı, yerel gazete ilanı, sadece çocuk sahiplerine yönelik yapılan tanıtım vs.)

5. Reklam niteliğinde olmayan ancak markanın tanıtımına faydalı olabilecek nitelikte faaliyetler var mıdır? (Gazete, dergi, TV vb. medya organlarındaki yayınlar, markalı ürünlerin fuarlarda teşhiri vb.)

6. Markanın tanınmışlığını gösteren bir mahkeme kararı var mıdır veya marka sahibinin markasını koruma yolundaki etkin çabaları nelerdir? (Tanınmışlık kararı dışında , verilmiş mahkeme kararları, halen devam etmekte olan marka, haksız rekabet davaları, İtiraz sayıları vb.)

7. Marka ne derece orijinaldir, markanın ayırt edicilik niteliği nedir?

8. Markanın tanınmışlığına ilişkin yapılmış kamuoyu araştırmaları varsa bunların sonuçları.

9. Markanın sahibi firmaya ilişkin özellikler (firmanın büyüklüğü, çalışan sayısı, ödenmiş sermayesi, cirosu, karı, yurt çapında ve yurt dışında sahip olduğu dağıtım kanalları: şubeleri, bayilikleri, servis ağı, ödediği vergi, ihraç miktarları, piyasasına hakimiyeti vs.),

10. Marka üzerinde kullanıldığı mal veya hizmetle özdeşleşiyor mu? Marka kelime veya şekil olarak görüldüğü anda refleks olarak belli bir ürünü çağrıştırıyor mu? Marka üzerinde kullanıldığı mal veya hizmetle ilgili olarak belli bir kaliteye veya statüye işaret ediyor mu?

11. Markayı taşıyan ürüne veya marka sahibi firmaya ilişkin olarak alınmış belgeler, ödüller (TSE, TSEK, ISO vb. kalite belgeleri, kalite ödülü, çevre ödülü, mavi bayrak vs.) var mı?

12. Markayı taşıyan ürünlerin dağıtım kanalları (marka sahibi firmanın kendine ait dağıtım kanallarının dışında) ve söz konusu ürünlerin ithalat ve ihracat olanakları nelerdir'?

13. Eğer marka bir satışa konu olmuşsa, marka üzerinde kıymet takdiri yapılmışsa markanın parasal değeri nedir? Markanın parasal değeri, marka sahibinin yıllık bilançosunda gösterilmiş midir?

14. Marka tescillerinin kapsadığı mal ve/veya hizmet portföyünün genişliği nedir? (örnek:sadece "gazozlar" için tescilli bir marka ile, tüm elektronik eşyaları içine alan bir tescil.)

15. Marka halk nezdinde tanınan bir marka ise bu tanınmışlık düzeyini ne kadar süredir korumaktadır?

16. Markanın tanınmışlığından ötürü, bu niteliğine yönelik tecavüz fiilleri var mıdır? Marka üçüncü kişilerce taklit ediliyor mu? (Markaya benzer başvuruların yoğunluğu, markanın piyasada haksız yere üçüncü kişilerce kullanılıp kullanılmadığı vs.). Marka üçüncü kişilerce kullanılmakta ise bu kullanım, şekil ve üzerinde yayıldığı coğrafi ve ticari alan itibariyle tanınmış marka sahibine zarar veriyor mu?

17. Marka, üzerinde kullanıldığı mal veya hizmetin niteliği itibariyle (Örnek:araba markası ile ciklet markası) veya potansiyel ve fiili kullanıcı kitlesinin niteliği itibariyle (doktorlara yönelik bir ürün ile çocuklara yönelik bir ürün markası) tecavüze açık mı, değil mi?

18. Yukarıda sayılanların ispatına yönelik olan veya bir markanın tanınmış olduğunun ispatına yönelik her türlü belge.

 

Marka Tescili ile marka sahibinin elde ettigi haklar

Marka tescili sahibine on yıllık bir koruma süresi kazandırır.istenildigi takdirde onar 10"ar yıllık periyotlarla yenileme hakkina sahiptir

Marka tescil sahibi kendi markasının aynısını veya kati?a olasiligi olan tum markalarin kullanimini engeller.

Marka sahibi markasini devredebilir, lisans verebilir,veraset yoluyla yakinlarina birakabilir

Marka Hakkina Tecavuz halinde verilecek cezalar

03.11.1995 tarih ve 4128 sayili yasa ile hak sahibine taninan munhasir yetkilerin, ucuncu kisiler tarafindan izinsiz kullanimi tecavuz olarak degerlendirilmis ve bu durum hukuk ve ceza davalari ile yaptirima baglanmistir. Hukuk davalarinda tecavuzun onlenmesi, kaldirilmasi, maddi ve manevi tazminat, ceza davalarinda ise caydiriciligi saglayici nitelikte para ve hapis cezalari ile isyerinin kapatilmasi ve ticaretten men cezasi ongorulmustur. Bu cezalar sucun niteligine gore bir yildan dort yila kadar hapis cezasi ve para cezasi seklinde uygulanmaktadır.